ZSRR

Polityka Gorbaczowa

Mimo niepowodzeń Gorbaczowa w sferze polityki wewnętrznej, nadrabiał on starty w polityce międzynarodowej. Jego zapowiedzi wprowadzenia zmian w celu udoskonalenia systemu spotkały się z entuzjazmem na Zachodzie. Zmienił się stosunek do państw zachodnich, których nie traktowano już jak wrogów. Znalazło to wyraz, w 1987, gdy zaprzestano zagłuszać niektóre z zachodnich rozgłośni radiowych, pojawiły się zagraniczne gazety. W roku kolejnym ZSRR wycofał wojska z Afganistanu, zrezygnowano z doktryny Breżniewa oraz pomocy dla państw rewolucyjnych. Gorbaczow nazywany na zachodzie „Gobi” i jego działania spotykały się z aplauzem wsród opinii międzynarodowej. W kraju jego dążeń nikt nie rozumiał. W efekcie jego reformy spowodowały osłabienie struktur politycznych i państwowych. Nie zastąpiono ich jednak nowymi, a sytuacja ekonomiczna i nastroje społeczne wciąż ulegały pogorszeniu. Po kilku latach przemian spowodowało to, że zaczęły się odzywać problemy społeczne i narodowościowe. Efektem politycznych reform Gorbaczowa było osłabienie ucisku, w jakim KPZR trzymała społeczeństwo. Choć u zarania pierestrojki wyraźnie przebijał się zamiar wzmocnienia „roli partii jak przywódcy politycznego” osiągnięto rezultat wręcz przeciwny- spadek notowań partii w społeczeństwie. Nastąpił rozpad starych struktur ustrojowych, kryzysy narodowościowe przybrały bardzo ostrą formę.”